Stáisiún Órán Mór
Tá cead pleanála faighte ag Iarnród Éireann ó Chomhairle Chontae na Gaillimhe agus ó Chomhairle Cathrach na Gaillimhe le haghaidh oibreacha ag Órán Mór chun ligean do níos mó traenacha oibriú idir Gaillimh agus Baile Átha an Rí.
Feicfear sa tionscadal cuid chiliméadair amháin de rian dúbailte ag Stáisiún Órán Mór, agus tógfar an dara hardán 185 mhéadar ar fhad freisin. Ós rud é go bhfuil líne Bhaile Átha an Rí go Gaillimh ina líne aonair faoi láthair agus nach bhfuil aon deis ann do thraenacha dul thar a chéile i dtreonna difriúla, ceadóidh na hoibreacha seirbhísí traenach a bhíonn ag glaoch ag an stáisiún a dhúbailt, go dtí gach 30 nóiméad i ngach treo.
Tá an tionscadal á pháirtmhaoiniú ag Ciste agus Forbartha Uirbeach (URDF) na Roinne Tithíochta, Rialtais Áitiúil agus Oidhreachta agus tá sé á pháirtmhaoiniú ag an Údarás Náisiúnta Iompair.
Beidh rochtain ar an ardán nua, ó thuaidh den ardán reatha, trí íosbhealach nua faoin iarnród a chuirfidh bealach rothaíochta tiomnaithe ar fáil do na tailte ó thuaidh freisin. Cinnteoidh staighre, ardaitheoir agus rampa rochtana go mbeidh rochtain ag cách ar an dá ardán. Cuirfear bonneagar gaolmhar ar fáil freisin amhail scáthláin do phaisinéirí, pointí cabhrach do phaisinéirí, comharthaí faisnéise do chustaiméirí, soilsiú, TCI agus suíocháin.
I measc na mbuntáistí a bhaineann leis an tionscadal:
- Chomh maith le feabhas a chur ar sheirbhísí don phobal reatha, éascóidh na feabhsuithe an fhorbairt chónaithe 1,000 aonad atá beartaithe atá leagtha amach i gCreatphlean Uirbeach an Gharráin, rud a fhágann gur féidir an fhorbairt a bheith dlúth agus inbhuanaithe, le hiompar poiblí ar ardchaighdeán ar leac an dorais.
- Tabharfaidh an scéim deis chun mol iompair a chruthú a fhreastalóidh ar an stáisiún agus ar fhorbairt chónaithe an Gharráin araon.
- Tacaíonn an scéim le beartais éagsúla náisiúnta agus áitiúla, lena n-áirítear an Plean Gníomhaithe ar son na hAeráide, NIFTI, an Plean Forbartha Náisiúnta, Plean Forbartha Chontae na Gaillimhe, agus Plean Straitéiseach Cheantar Cathrach na Gaillimhe.
- Cuideoidh an t-aistriú córa iompair chuig iarnród, arna éascú ag an scéim, leis an gcomhshaol a fheabhsú trí thorann agus astaíochtaí a laghdú, agus trí fheabhas a chur ar cháilíocht an aeir áitiúil
Stádas agus Clár an Tionscadail
Cuireadh tús le clár fairsing réamhoibreacha cumasúcháin in 2024, lena n-áirítear oibreacha comharthaíochta taobh riain chun ullmhú don tsuiteáil íosbhealaigh agus do na Príomhoibreacha níos leithne ag Stáisiún Órán Mór. Áiríodh leis seo athlonnú agus modhnú teileachumarsáide agus cáblaí comharthaíochta. Críochnaíodh na hoibreacha seo in am chun tógáil an íosbhealaigh a éascú.
Tugadh an chéad mhórchéim tógála chun críche go rathúil i mí Dheireadh Fómhair 2025. Chuimsigh sé seo suiteáil an íosbhealaigh nua do choisithe agus do rothair. Rinne an conraitheoir P&D Lydon na hoibreacha seo le linn deireadh seachtaine pleanáilte seilbh iarnróid (11–12 Deireadh Fómhair 2025) agus ba chloch mhíle mhór iad i seachadadh na scéime iomlán.
Sa chéad chéim eile den tionscadal, cuirfear an chuid eile den scéim ar fáil, lena n-áirítear an t-ardán nua, an lúb thrasnaithe 1km, an bonneagar stáisiúin gaolmhar (ardaitheoir, rampa, staighre) agus athsholáthar deic droichid.
Rinneadh an conradh seo a thairiscint go déanach in 2025. Tá sé beartaithe tús a chur le hoibreacha sa chéad leath de 2026, agus tá sé beartaithe an tionscadal foriomlán a thabhairt chun críche faoi dheireadh 2027.